📱

Lütfen Cihazınızı Çevirin

Kitap okuma deneyimi için cihazınızı dikey konuma getirin.

Font Tipi
Tema
Yazı Boyutu
A

   Hermes Trismegistus’un temsil ettiği düşünce sistemi evrenin canlı ve bilinçli bir bütün olduğu, insanın bu bütünün minyatürü sayıldığı, tanrısal bilgeliğe akıl ve ruh temizliğiyle ulaşılabileceği gibi kavramlara dayanır. Ancak burada önemli olan Hermes’in ne öğrettiğinden çok, kim olarak görüldüğüdür. Antik yazarlar onu, Mısır’ın en bilge rahibi, felsefenin kurucusu, sihrin ve simyanın ustası, kutsal metinlerin yazarı, tanrılarla iletişime geçen bir peygamber ya da dünyanın ilk filozofu gibi birçok farklı kimlikle tanımlar. Bazı Yunan ve Roma yazarları Hermes’i Pythagoras ve Platon’un bile öğretmeni olarak göstermiştir. Bu iddialar tarihsel olarak doğru olmasa da Hermes’in antik dünyadaki otoritesinin ne kadar güçlü olduğunu kanıtlar.

İslam dünyasında ise Hermes özellikle dikkat çekici bir konuma sahiptir. Orta Çağ Arap düşünürleri Hermes’i genellikle İdris Peygamber ile özdeşleştirmiş, onu uygarlığın kurucularından biri, göklerin sırlarını bilen bir bilge ya da eski peygamberlerin zincirindeki en önemli halkalardan biri olarak değerlendirmiştir. Bu yorum, Hermes’in bilge–peygamber kimliğini daha da güçlendirmiştir. Arapça Hermetik metinler bilim, kimya, astroloji ve felsefede büyük bir etki yaratmıştır.

Orta Çağ ve Rönesans Avrupa’sında Hermes Trismegistus neredeyse kutsal bir otorite olarak kabul edilmiştir. Rönesans döneminde Hermetik metinler yeniden keşfedildiğinde, düşünürler onları Musa’dan bile daha eski gördüler ve “kadim Mısır bilgeliğinin en saf hali” olarak benimsediler. Marsilio Ficino, Pico della Mirandola ve Giordano Bruno gibi isimler Hermes’i antik dünyanın en büyük filozofu olarak saydılar. Simyacılar, düşünürler, okültistler ve ruhsal gelenekler Hermes’i, insanın içsel dönüşümünün rehberi, evrenin sırlarını çözmüş bir bilge ve bilimin mistik boyutunu temsil eden bir arketip olarak benimsedi.

Modern tarih çalışmaları elbette Hermes Trismegistus’un tek bir kişi olmadığını açık biçimde ortaya koymuştur. Yine de Hermes adı etrafında oluşan bu gelenek binlerce yıl boyunca bilgelik, dönüşüm, evren bilgisi, kutsal yazı ve ruh öğretisi kavramlarını taşıyan bir sembole dönüşmüştür. Bu nedenle Hermes Trismegistus yalnızca bir mitolojik figür değil, antik dünyanın düşünsel mirasını bir arada tutan, kültürleri birbirine bağlayan ve insanın bilgi arayışında hâlâ etkisini sürdüren evrensel bir bilge olarak kabul edilir.

5